AirScout — Use case

Aanpak Surface Scan

Hoe we met één dronevlucht het oppervlak, de objecten en de ondergrond van een terrein in kaart brengen — van één bedrijfsterrein tot een volledige wijk.

Surface Scan: verhardingsanalyse op een orthomozaïek Fotogrammetrie

Eén vlucht: oppervlak, objecten en ondergrond in kaart

Rumst, BE Open A2 — DJI Matrice 4E Oppervlak, objecten & ondergrond

Met één dronevlucht en één orthomozaïek brengen we in drie lagen in kaart wat er op een terrein ligt, wat erop staat en wat eronder zit. Surface Scan leest de luchtfoto pixel per pixel en zet ze om in een verhardingskaart met oppervlaktes per type oppervlak, een objectinventaris en een ondergrondkaart op basis van officiële gegevens. De tool is eenvoudig uit te breiden naar nieuwe oppervlaktes en objecten.

De vraag

Vaak krijgen we de vraag "Kunnen jullie over een grote oppervlakte bepalen waar er asfalt, beton, klinkers, grind, zand, gras ... ligt?" Zo'n inventaris wordt vandaag vaak met de hand gemaakt. Iemand gaat ter plaatse of tekent vlakken over op een luchtfoto. Op een terrein van een paar hectare kost dat uren, en het resultaat hangt sterk af van wie het tekent.

Wij vliegen zulke terreinen al standaard in voor orthomozaïeken: één scherpe, maatvaste luchtfoto van het hele gebied. Die beelden bevatten alle informatie die je nodig hebt. Het enige wat ontbrak, was een manier om ze automatisch te lezen.

Hoe het werkt

Surface Scan analyseert de orthomozaïek pixel per pixel en kent elk stukje terrein een oppervlakteklasse toe: asfalt, beton, betonklinkers, kasseien, grind of steenslag, onverhard, gras, bomen en struiken, of water. Daarna worden die pixels samengevoegd tot nette vlakken met een exacte oppervlakte in vierkante meter.

Een paar dingen maken het verschil:

  • Gebouwen eruit. Daken zijn geen terreinverharding. Daarom knippen we gebouwen automatisch weg op basis van de officiële gebouwenkaart van Vlaanderen (GRB, Digitaal Vlaanderen). Ze verschijnen apart in het rapport, maar tellen niet mee in de terreinberekening.
  • Schaduwcorrectie. Een schaduw van een loods op asfalt blijft asfalt. De tool houdt daar rekening mee, zodat donkere zones niet zomaar als een ander oppervlak worden gezien.
  • Eerlijk over twijfel. Twijfelt de tool, dan geeft hij geen gok. Zulke zones worden als niet geclassificeerd gemarkeerd. Dat zijn vaak voertuigen, opgeslagen materialen of containers: dingen die óp het oppervlak staan en niet het oppervlak zelf zijn. Je ziet dus meteen waar een menselijke controle nuttig is.
  • Doorlatend of niet. Elke klasse is gekoppeld aan waterdoorlatendheid. Daardoor rolt er automatisch een verhouding uit tussen ondoorlatende verharding en doorlatende of onverharde zones.

Een voorbeeld

Op een testterrein van ruim 4.400 m², ingevlogen met een resolutie van 3 cm per pixel, duurde de volledige analyse iets meer dan een minuut. Het resultaat:

  • 44,9 % onverhard en 28,2 % gras of groen
  • 9,6 % grind of steenslag
  • slechts 3,8 % ondoorlatende verharding (beton, klinkers, asfalt)
  • 84,4 % van het terrein is waterdoorlatend
  • 11,7 % niet geclassificeerd: vooral de geparkeerde voertuigen en het opgeslagen materiaal op het terrein
Links de orthomozaïek, rechts de automatische classificatie.
Links de orthomozaïek, rechts de automatische classificatie.

Wat de klant krijgt

  • een overzichtelijk rapport met kaart en legende, zowel als overlay op de luchtfoto als in vlakke kleuren
  • een tabel met oppervlaktes per type oppervlak, in Excel en CSV
  • een objectinventaris met aantallen en oppervlaktes per soort object
  • een ondergrondkaart van het scangebied en 25 m daarrond
  • de orthofoto zelf, aan 3 cm per pixel
  • een twijfellijst: de plaatsen waar het resultaat minder zeker is, zodat u ziet wat wij nakeken en het ook zelf kunt controleren
  • GIS-lagen in Belgische Lambert 72-coördinaten, die zo in elk GIS-pakket of tekenprogramma te openen zijn
Het eindrapport met oppervlaktes per type oppervlak en het aandeel waterdoorlatend terrein.
Het eindrapport met oppervlaktes per type oppervlak en het aandeel waterdoorlatend terrein.

Eén tool, eindeloos uit te breiden

Surface Scan is geen gesloten product met een vaste lijst klassen. We kunnen de tool snel nieuwe dingen aanleren. Hoe ver dat gaat, toonden we op een industrieterrein van ruim 4 hectare.

Daar draaiden we eerst de klassieke verhardingsanalyse. Daarna lieten we de tool een tweede vraag beantwoorden over dezelfde orthomozaïek: wat staat er op het terrein? Van oppervlakteanalyse gingen we zo naar objectanalyse. De tool herkent, telt en meet nu zes soorten objecten:

Elk object krijgt een eigen vlak op de kaart, met een exacte locatie en oppervlakte. Zo wordt een luchtfoto een inventaris: hoeveel containers staan er, waar liggen de putdeksels, hoeveel zonnepanelen liggen er op het dak?

Beide analyses versterken elkaar ook. In de eerste versie werden voertuigen en opgeslagen materiaal gemarkeerd als niet geclassificeerd: de tool zag wél dat daar iets stond, maar niet wat. Nu krijgen die zones een naam. Het oppervlak eronder schat de tool in op basis van de omgeving. Dat maakt de berekening van verharding en waterdoorlatendheid vollediger.

Objectanalyse op een industrieterrein van ruim 4 hectare: zonnepanelen, voertuigen, containers, materiaalopslag, wegmarkering en putdeksels, automatisch herkend en geteld.
Objectanalyse op een industrieterrein van ruim 4 hectare: zonnepanelen, voertuigen, containers, materiaalopslag, wegmarkering en putdeksels, automatisch herkend en geteld.

Een derde laag: wat zit eronder?

Oppervlak en objecten tonen wat je op de luchtfoto ziet. Maar wie wil graven, een leiding wil leggen of verharding wil opbreken, wil ook weten wat er onder de grond zit. Daarom kreeg Surface Scan een derde laag: Ondergrond.

Voor die laag bundelen we beschikbare open overheidsdata in het scangebied en tot 25 m daarrond, en leggen we die over onze eigen opname:

  • riolering, rioolpunten en putten
  • waterlopen, ook waar ze ingebuisd onder verharding lopen
  • boringen, sonderingen en grondwaterlocaties
  • gekende bodemdossiers

Omdat die gegevens over onze eigen orthofoto liggen, kunnen we ze ook met het terrein vergelijken. Hoeveel meter riolering ligt onder vaste verharding? Welke putten zien we effectief op de luchtfoto, en welke niet?

Op hetzelfde industrieterrein leverde dat op:

  • 216 m riolering in de scan, waarvan 196 m onder vaste verharding
  • een waterloop die deels ingebuisd onder verharding loopt
  • 11 rioolpunten, 2 boringen en 9 sonderingen
  • 10 bodemdossiers, waarvan 5 binnen het scangebied
De ondergrondlaag over de orthofoto: riolering, waterloop, boringen, sonderingen en bodemdossiers, in het scangebied en tot 25 m daarrond.
De ondergrondlaag over de orthofoto: riolering, waterloop, boringen, sonderingen en bodemdossiers, in het scangebied en tot 25 m daarrond.

De ondergrondlaag is indicatief: de ligging komt uit gegevens van derden. Ze toont vroeg waar aandacht nodig is, maar vervangt geen KLIP-planaanvraag voor graafwerken.

Elke klant heeft andere vragen, dus we stemmen de herkenning af op wat u precies wil weten. Een rioolbeheerder wil weten waar de putdeksels liggen, een gemeente hoeveel meter wegmarkering er hernieuwd moet worden, en een bedrijf hoe zijn stock of wagenpark over het terrein verspreid staat.

Ook de schaal maakt niet uit. Of het nu om één bedrijfsterrein gaat of om een volledige wijk, industriezone of een gemeentelijk wegennet: de werkwijze blijft dezelfde. Een groter gebied kost meer vliegtijd, niet meer handwerk.

Toepassingen

  • verhardingsgraad en waterdoorlatendheid in kaart brengen voor vergunningsdossiers of hemelwaterberekeningen
  • ontharding plannen en opvolgen: waar ligt er verharding die weg kan, en hoeveel m² is dat?
  • inventarissen van wegen, parkings en bedrijfsterreinen voor beheer en onderhoud
  • objecten inventariseren en tellen voor asset management: putdeksels, wegmarkering, containers, zonnepanelen
  • stock en bezetting opvolgen: materiaalopslag, parkings en wagenparken
  • graafwerken en leidingtracés voorbereiden: wat ligt er onder de verharding die open moet?
  • knelpunten zien vóór de werf start, zoals ingebuisde waterlopen of gekende bodemdossiers
  • veranderingen opvolgen door hetzelfde terrein na verloop van tijd opnieuw in te vliegen

Waarom dit bij AirScout past

Een drone is voor ons een meetinstrument, geen doel op zich. De echte waarde zit in wat je met de beelden kan beslissen. Surface Scan is daar een goed voorbeeld van: een concrete vraag van een klant, een oplossing op maat, en een resultaat dat meteen bruikbaar is.

De classificatie is automatisch en de ondergrondlaag steunt op beschikbare overheidsdata. De resultaten zijn daarom indicatief. We maken ze zo nauwkeurig mogelijk: we vliegen zo laag als de omgeving toelaat en controleren en corrigeren het resultaat visueel op de orthofoto voor oplevering.

Heeft u een terrein waarvan u wilt weten wat er precies ligt?

Of zoekt u een toepassing die nog niet bestaat? Neem contact op. We denken graag mee.